NISS in Portugal: wat het is en hoe u uw nummer krijgt

Veelvoorkomende situaties: welke is de uwe

Het NISS-proces verschilt per situatie. Dit zijn de gevallen die we het vaakst zien.

U bent aangenomen door een Portugees bedrijf

Uw werkgever kan de NISS namens u aanvragen, via Segurança Social Direta, bij het melden van uw indiensttreding. In de praktijk doen veel bedrijven — vooral kleinere — dat niet voor buitenlandse werknemers, of laten ze het tot het laatste moment liggen. Heeft uw contract een vaste startdatum, dan loont het om de aanvraag parallel in gang te zetten.

U gaat werken als freelancer of digitale nomade

Gaat u voor uzelf werken, dan registreert u uw activiteit bij de Finanças (het zogeheten início de atividade) en schrijft u uw recibos verdes uit op het Portal das Finanças, met uw NIF. De Finanças meldt de start van uw activiteit aan de Segurança Social, maar als buitenlander moet u de NISS online aanvragen, met een kopie van uw início de atividade en kopieën van de kwitanties of facturen die u heeft uitgeschreven. Bent u een digitale nomade met een arbeidscontract bij een buitenlands bedrijf, dan registreert u geen activiteit: het bewijs van werk dat voor de NISS wordt geaccepteerd, is dat contract.

Wordt u voor het eerst als zelfstandige ingeschreven, dan zijn de bijdragen pas verschuldigd vanaf de eerste dag van de 12e maand na de start van uw activiteit — de zogeheten vrijstelling in het eerste jaar. U kunt vragen om eerder bijdragen te betalen, en maanden zonder bijdragen tellen niet mee voor uw ouderdomspensioen. Vanaf dat moment dient u elk kwartaal een inkomensaangifte in en betaalt u elke maand bijdragen.

U bent EU-burger

U heeft geen verblijfsvergunning of visum nodig. Blijft u langer dan drie maanden in Portugal, dan moet u het CRUE aanvragen — het Certificado de Registo de Cidadão da União Europeia (registratiecertificaat voor EU-burgers) — bij de câmara municipal (het gemeentehuis) van uw woonplaats. Voor de NISS-aanvraag accepteert de Segurança Social ook uw nationale identiteitsbewijs of uw paspoort, samen met een bewijs van werk; heeft u het CRUE al, voeg het dan bij uw aanvraag.

U bent geen EU-burger

U heeft uw paspoort nodig en een document dat uw verblijfsstatus aantoont: uw verblijfsvergunning (voor- en achterkant), een geldig verblijfs- of werkvisum — inclusief visa voor werkzoekenden en digitale nomaden — of, als u nog op de kaart wacht, het ontvangstbewijs van uw aanvraag voor een verblijfsvergunning. Dat ontvangstbewijs wordt geaccepteerd: u hoeft niet op de fysieke kaart te wachten om de NISS aan te vragen.

U bent student en begint aan een stage of baan

Voor studeren in Portugal is geen NISS nodig. Voor werken of een betaalde stage wel — ook in deeltijd, ook als de stage kort is. Bepalend is de activiteit, niet uw status als student.

U heeft eerder in Portugal gewerkt

Als dat werk bij de Segurança Social is aangegeven, heeft u al een NISS en vraagt u geen nieuwe aan: de inschrijving is levenslang en elke nieuwe dekking wordt aan hetzelfde nummer gekoppeld, dus een tweede aanvraag is overbodig en vertraagt alleen maar. Achterhaal het nummer dat u al heeft via Segurança Social Direta, op een oude loonstrook of aan een loket.

U gaat werken als huishoudelijk medewerker

De algemene regeling van de Segurança Social is van toepassing, met eigen regels: standaard worden de bijdragen berekend over een forfaitair loonbedrag dat gekoppeld is aan de IAS (Indexante dos Apoios Sociais, de index voor sociale steun) — per uur, per dag of, bij een voltijds maandcontract, een bedrag gelijk aan de IAS. Bij een voltijds maandcontract kunnen werknemer en werkgever schriftelijk overeenkomen om bijdragen te betalen over het werkelijke salaris, nooit lager dan het minimumloon — wat ook recht geeft op een werkloosheidsuitkering. De NISS is net zo goed verplicht, en de aanvraagprocedure is dezelfde.

De fouten die het proces het meest vertragen

Bijna elke teruggestuurde aanvraag die we zien, valt in een van vier categorieën: onleesbare of onvolledige documenten — PDF-, JPG- of PNG-bestanden tot 3 MB worden geaccepteerd, maar de gegevens moeten leesbaar zijn, de randen van het document zichtbaar en de afbeelding zonder lichtreflecties, en een tweezijdig document zoals een verblijfsvergunning wordt als twee bestanden geüpload; ontbrekend bewijs van werk — het al ondertekende arbeidscontract, het início de atividade samen met de kwitanties of facturen, of de certidão permanente, al naargelang het geval, en geen belofte van een baan; een aanvraag als zelfstandige zonder NIF, terwijl het formulier de NIF voor dat type aanvraag verplicht stelt; en een tweede aanvraag van iemand die al een NISS heeft, wat geen nieuw nummer oplevert — de NISS is uniek. Een onvolledige aanvraag vertraagt de toekenning alleen maar, en de Segurança Social heeft geen vaste termijn voor het toekennen van een NISS — daarom loont het om het in één keer goed te doen.